اختلال بلع · ۳ دقیقه مطالعه · ۱۹ مهر ۱۴۰۵

تفاوت FEES و VFSS؛ آشنایی با ارزیابی‌های ابزاری بلع

وقتی معاینهٔ بالینی پاسخ کافی دربارهٔ بلع نمی‌دهد، ارزیابی ابزاری می‌تواند کمک‌کننده باشد. FEES و VFSS بخش‌های متفاوتی از فرایند بلع را نشان می‌دهند. انتخاب روش به سؤال بالینی، وضعیت فرد و امکانات تخصصی بستگی دارد.

نویسنده: علیرضا بردبار، گفتاردرمان دارای مجوز DHA

Illustrative image of a swallowing therapist assessing an older patient

در FEES چه اتفاقی می‌افتد؟

در ارزیابی آندوسکوپی بلع، دوربین باریکی از راه بینی وارد می‌شود تا حلق و حنجره را نشان دهد. این روش بدون اشعهٔ ایکس، بررسی ترشحات و پاسخ فرد به غذا یا نوشیدنی انتخاب‌شده را ممکن می‌کند و در شرایط مناسب کنار تخت انجام می‌شود. مراحل دهانی و مری را نشان نمی‌دهد و هنگام خودِ بلع، تصویر برای لحظه‌ای پوشیده می‌شود.

در VFSS چه اتفاقی می‌افتد؟

تصویربرداری ویدئوفلوروسکوپی بلع با تصاویر متحرک اشعهٔ ایکس و مادهٔ حاجب، مراحل دهانی، حلقی و قسمت بالایی مری را بررسی می‌کند. زمان‌بندی و حرکت مواد دیده می‌شود و بعضی راهکارها قابل ارزیابی هستند. این بررسی با تابش اشعه همراه است و نمونه‌ای محدود از بلع را ثبت می‌کند؛ وضعیت نشستن، همکاری و ثبات پزشکی فرد اهمیت دارد.

کدام روش بهتر است؟

هیچ‌کدام برای همه بهترین گزینه نیست. ممکن است سؤال اصلی دربارهٔ ترشحات، مرحلهٔ دهانی، خستگی یا اثر یک راهکار مشخص باشد. گاهی اطلاعات هر دو روش مفید است. انجام و تفسیر بررسی باید بر عهدهٔ متخصصان دارای صلاحیت باشد.

پیش از ارزیابی چه بپرسیم؟

  • این بررسی قرار است به کدام سؤال پاسخ دهد و چگونه برنامهٔ تغذیه را تغییر می‌دهد؟
  • آیا باید غذای آشنا، گزارش‌های قبلی یا همراه مراقب را بیاورم؟
  • چه آمادگی‌هایی لازم است و چه کسی نتیجه را توضیح می‌دهد؟
  • کدام راهکار برای من مناسب است و چه زمانی ارزیابی مجدد لازم می‌شود؟

منابع علمی

راهنمای ارزیابی و توان‌بخشی بلع

مقاله‌های دارای منابع علمی برای آشنایی با ارزیابی و حمایت از بیمار و خانواده.

همهٔ مقالات گفتاردرمانی
هماهنگی ارزیابی در واتساپ